بیانیه دانشگاه هنر ایران در صیانت از حریم میراث فرهنگی و محکومیت تعرض به آثار تاریخی

به نام خداوند دانش و دانایی، آفریننده خرد و الهام‌بخش فرهنگ و هنر

دانشگاه هنر ایران، به عنوان نهادی پیشرو در پاسداری از هویت، هنر و تمدن ایرانی ـ اسلامی، متعهد به اصول بنیادین حفاظت و مرمت میراث فرهنگی است. این دانشگاه با تکیه بر رسالت علمی و اخلاقی خود، مراتب تأسف و نگرانی عمیق خود را نسبت به تعرض‌های اخیر به حریم فرهنگی و تاریخی ایران اعلام داشته و آسیب به بناها و محوطه‌های باستانی را به تندی محکوم می‌کند.

میراث فرهنگی، فراتر از مرزهای جغرافیایی، دارایی مشترک بشری و راوی تاریخ تمدن است. هرگونه آسیب به این آثار، بر اساس «کنوانسیون ۱۹۵۴ لاهه» در خصوص حمایت از اموال فرهنگی در درگیری‌های مسلحانه و «کنوانسیون ۱۹۷۲ یونسکو» (میراث جهانی)، نقض آشکار موازین بین‌المللی و جنایتی علیه حافظه جمعی بشریت محسوب می‌شود. این اقدامات نه تنها ثروت‌های ملی، بلکه بنیان‌های هویتی و معنوی جامعه را هدف قرار داده و پیوند نسل‌های آینده را با ریشه‌های کهن خود تهدید می‌کند.

گزارش‌های واصله از آسیب‌های جدی به مجموعه‌های بی‌بدیلی همچون کاخ‌موزه گلستان، بافت تاریخی تهران، مجموعه جهانی نقش‌جهان اصفهان، آرامگاه باباطاهر و ده‌ها اثر ملی و جهانی دیگر در استان‌های مختلف، قلب جامعه هنری و علمی کشور را به درد آورده است. تخریب آثاری چون قلعه فلک‌الافلاک، موزه‌های باستان‌شناسی و عمارت‌های تاریخی در سنندج، بوشهر و کرمانشاه، ضایعه‌ای جبران‌ناپذیر بر پیکره تمدنی ایران است که بازسازی آن‌ها نیازمند دهه‌ها تلاش و تخصص است.

دانشگاه هنر ایران، ضمن ابراز همبستگی با جامعه فرهنگی، موزه‌داران و هنرمندان کشور، آمادگی کامل خود را برای پیشگامی در زمینه‌های علمی زیر اعلام می‌دارد:

۱. تشکیل کارگروه‌های تخصصی جهت برآورد دقیق خسارات و مستندسازی علمی آثار آسیب‌دیده

۲. ارائه مشاوره‌های فنی و اعزام تیم‌های مجرب برای عملیات مرمت و باززنده‌سازی بناها

۳. ارتقای آگاهی عمومی جهانی نسبت به ارزش غیرقابل‌جایگزین این آثار

در پایان، دانشگاه هنر ایران از سازمان‌های بین‌المللی از جمله یونسکو (UNESCO)، شورای بین‌المللی بناها و محوطه‌ها (ICOMOS) و شورای بین‌المللی موزه‌ها (ICOM) انتظار دارد تا ضمن محکومیت قاطع این اقدامات، بر اساس وظایف ذاتی خود در جهت صیانت از میراث ایران زمین اقدام عاجل نمایند. ما بر این باوریم که هنر و فرهنگ، زبان مشترک صلح در جهان است و صیانت از آن، وظیفه‌ای جهانی و گریزناپذیر است.

فهرست تقریبی آثار آسیب‌دیده (این فهرست تقریبی است و بر اساس اطلاعات منتشر شده در منابع رسانه‌ای تهیه شده است. احتمال وجود آثار آسیب‌دیده دیگری نیز وجود دارد که هنوز گزارش نشده‌اند):

• تهران: کاخ گلستان، موزه دانشگاه جنگ (خانه تیمورتاش)، ساختمان سابق ژاندارمری، ساختمان کلانتری بهارستان، ساختمان سابق مجلس شورای ملی (کاخ سنا)، سینما شکوفه، کاخ مرمر، مجموعه کاخ سعدآباد، بخش‌هایی از جداره ارگ تاریخی تهران، جداره بازار تاریخی تهران، ساختمان ارگ آزادی، ساختمان دادگستری تهران، خانه تاریخی وثوق‌الدوله، کاخ فرح‌آباد، کاخ عشرت‌آباد، کاخ سلطنت‌آباد، کاخ سرخه‌حصار، خانه احمد مصدق، باغ‌موزه قصر (بنای مارکوف)، مسجد اردبیلی‌ها (چال حصار)، کلانتری بازار، ساختمان دانشگاه افسری امام علی (ع)، سردر سنگی کاخ مرمر، ساختمان قوه قضائیه، عمارت نظامیه، خانه پروفسور عدل، کتابخانه سابق مجلس سنا، فرودگاه مهرآباد، موزه هوافضا، آسیاب کهک، بانک ملی شعبه بازار، مجموعه چوگان و سوارکاری فرح‌آباد، میدان شهدا، محور فرهنگی خیابان ولیعصر، تالار حوزه هنری، خانه دولو، میدان بهارستان، مسجد و مدرسه حکیم‌باشی و پادگان ۰۶.
• اصفهان: ۲۱ اثر تاریخی با خسارت ۵۰۰ میلیون دلاری. مجموعه میدان نقش جهان که در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شده، مسجد جامع عباسی (امام) کاخ چهل‌ستون، رکیب‌خانه، تالار اشرف و بخش‌هایی از بافت تاریخی شهر اصفهان از گزند این حملات در امان نمانده‌اند.
• همدان: آرامگاه باباطاهر (خسارت جدی).
• سایر استان‌ها: خسارت به بیش از ۱۰۰ اثر تاریخی دیگر. قلعه فلک‌الافلاک در لرستان، تکیه بیگلربیگی و دبیرستان تاریخی کزازی در کرمانشاه، عمارت سبزآباد و خانه وایت هاوس در بند سیراف و در استان بوشهر و موزه باستان‌شناسی دره‌شهر در  ایلام در این حملات خسارت دیده‌اند. در کردستان نیز عمارت سالار سعید (موزه باستان‌شناسی سنندج)، عمارت خسروآباد، عمارت آصف وزیری نیز با خسارت‌هایی مواجه شده‌اند.    

  روابط عمومی دانشگاه هنر ایران